van Swinderenstraat 58

van Swinderenstraat 58 (1953)

1715 / reëelcohier Gaasterland, Balk, nummer 66, huis
1812 / taxatie gebouwen, Balk 68
1832 / kadastrale gemeente Balk, sectie A nummer 240, huis en erf
1953 / invoering straatnamen, van Swinderenstraat 58
huidig adres (2024) / basis administratie gebouwen, van Swinderenstraat 58	hisgiscode: 1027

eigenaren

	naam, beroep, woonplaats, kadastrale legger Balk, register 69
eigenaar in:
1715	Tjerk Uilkes
1739	Ja(a)n Beerents
1798	Tjerk en Tjits Jaans
verkoop in .... aan:
1805	Otte Jans de Jong, schipper, koopman, Balk
1828	Hendrik Lippes van der Veer, timmerman, Balk
OAT = Oorspronkelijk Aanwijzende Tafel
1832	Hendrik Lippes van der Veer, timmerman, Balk	265	4 / 234
verkoop in .... aan:
1860	Machiel Siebes Visser, timmerman te Balk	897	36 / 116
1867	Johannes Klazes van Hout, timmerman, Balk	1037	30 / 39
1867	Jelle Tjeerds Meinesz, houthandelaar, Balk	1037	35 / 141
1881	Johannes Klazes van Hout, timmerman, Balk	788	30 / 39
1909	Wybren Jacobs Klijnsma, koopman, Balk	2584	114 / 175
1919	Johannes Jans Groenewoud, kruidenier, Balk	3195	121 / 254
bij boedelscheiding in .... aan:
1967	Jelle Groenewoud, kruidenier te Balk	6257	- / -
verkoop in .... aan:
1977	Friesland Bank te Leeuwarden	7946	- / -
1987	Incor Investments te Franeker	11388	- / -

2012

De voorgevel volgens een tekening uit 1910

kadastrale gegevens

kaart 1832

kadastrale kaart 1832


Balk A 240 ongewijzigd tot heden (2024)
inschrijving hypotheken 2 register 69
periode 1832 - 1887	periode 1887 - 1929
inventaris 1156	inventaris 1157

Balk A 240 toegang 35-03 inventaris 1156:
4/234 , 36/116 , 30/39 , 35/141

Balk A 240 toegang 35-03 inventaris 1157:
30/39 , 114/175 , 121/254

minuutplan 1832 / netteplan 1887
bron: Tresoar

kaart 1913

kadastrale kaart 1913

kadastrale legger:	eigenaar, beroep, woonplaats	veranderingen / dj = dienstjaar
perceel
Balk A 240	= huis, erf ( oppervlakte 00 02 80)
265 / 1	Hendrik Lippes van der Veer, timmerman, Balk	verkoop voor 1861
897 / 1	Machiel Siebes Visser, timmerman, Balk	verkoop voor 1868
1037 / 1	Johannes Klazes van Hout, timmerman, Balk	1876 dj 1882 verkoop
788 / 46	Johannes Klazes van Hout, timmerman, Balk	1882 dj 1882 verbouw
788 / 48	Johannes Klazes van Hout, timmerman, Balk	1882 dj 1883 verbouw
788 / 63	Johannes Klazes van Hout, timmerman, Balk	1883 dj 1911 verkoop
2584 / 1	Wijbren Jacobs Klijnsma, koopman, Balk	dj 1916 verbouw
2584 / 2	Wijbren Jacobs Klijnsma, koopman, Balk	1916 dj 1920
3195 / 1	Johannes Jans Groenewoud winkelier, Balk	1920 dj 1962 verbouw
3195 / 2	Johannes Jans Groenewoud winkelier, Balk	dj 1962 dj 1964 verbouw
3195 / 3	Johannes Jans Groenewoud winkelier, Balk	dj 1964 dj 1968 scheiding
6257 / 1	Jelle Groenewoud winkelier, Balk	dj 1968 dj 1969 verbouw
6257 / 2	Jelle Groenewoud winkelier, te Balk	dj 1969 dj 1971 scheiding
6534 / 1	Hittje Hoekstra,	dj 1971 dj 1977 vernieuwing
7902 / 1	Hittje Hoekstra,	dj 1977 dj 1978 verkoop
7946 / 2	Friesland Bank	dj 1978 dj 1987 verkoop
11388 / 1	Incor Investments BV te Franeker	1987

verkopen

bron: Leeuwarder Courant van 16 maart 1805

klik op de afbeelding voor een groter exemplaar

1828 Balk, notaris Willem Jan Hemsing Koopakte

Betreft de verkoop van een huis, pakhuis en erf aan de Harichsterzijde te Balk, koopsom fl. 1400,-

Geqouteerd met nummer 68 strekkende voor tot aan de Lutz tot achter aan de binge of scheidsloot tussen Harich en Balk hebbende tot naastlegers ten zuidwesten Hein Jurjens ten Brink en ten noordoosten Jan Stoffels Doorenspleet

- Otte Jans de Jong, schipper en koopman te Balk, verkoper

- Hendrik Lippes van der Veer, timmerman te Balk, koper en debiteur

Betreft een huis, pakhuis en erf, kapitaal fl. 400,-

- Jelle Meinesz, ontvanger der belastingen te Balk, crediteur

bron Tresoar: Toegangsnr. : 26 Inventarisnr.: 7004 Repertoirenr.: 7022 Aktenr. 3 d.d. 11 januari 1828

(www.allefriezen.nl: vanaf pagina 265)

1859 Balk, notaris Gerryt Zandstra Provisionele en finale toewijzing

Betreft een huis en pakhuis etc te Balk, koopsom fl. 1250

Eene burgerhuizinge met voorkamertje, voorhuis, kamer, keuken, waschhok, twee kelders, regenwaterbak en pomp, voorts een overdekte steeg, groote timmerschuur voorzien van een sterken zaadzolder met bleekveld en erf staande en gelegen te Balk, aldaar plaatselijk gequoteerd met nummer 78

Kadastrale gemeente Balk sectie A nummmer 240, groot twee roeden en tachtig ellen.

- Hendrik Lippes van der Veer te Balk, verkoper en toeziend voogd

- Bonne Jelles Kooiman te Idskenhuizen, weduwnaar van Tapke Hendriks van der Veer, verkoper, tevens als vader van en voogd over Froukje Bonnes Kooiman

- Hille Johannes Brinksma te Balk, gehuwd met Lipkjen Hendriks van der Veer, verkoper

- Matjen Hendriks van der Veer te Balk, verkoper

- Durkjen Hendriks van der Veer te Balk, verkoper

- Sybren Pieters de Jong te Balk, verkoper

- Kerst Pieters de Jong te Balk, verkoper

- Jelle Hendriks Hospes te Oudemirdum, verkoper

- Jacob Hendriks Hospes te Oudemirdum, verkoper

- Hendrik Lippes van der Veer te Balk, koper

- Cornelis Poppes te Balk, koper

bron Tresoar: Toegangsnr. : 26 Inventarisnr.: 7030 Repertoirenr.: Aktenr. 129 d.d. 14 december 1859

(www.allefriezen.nl: vanaf pagina 371)

bron Tresoar: Toegangsnr. : 26 Inventarisnr.: 7030 Repertoirenr.: Aktenr. 134 d.d. 28 december 1859

(www.allefriezen.nl: vanaf pagina 387)

bron: Leeuwarder Courant van 9 december 1859

1909 Balk, notaris Johannes Hieronimus Noordenbos Provisionele en finale toewijzing

14 huizen met erf te Balk,
Perceel 1. Het woonhuis aan de Wijckelerzijde; nu Raadhuistraat 6
Een onderhouden burgerhuizinge met vrije steeg, timmerwinkel, houtschuur, erf, tuin en verder toebehoren
Kadastrale gemeente Balk, sectie A, nummer 790, groot 7 are en 30 centiare.
Perceel 2. Een huis met verfwinkel, woning, bleek en erf, aan de Harichsterzijde te Balk; nu van Swinderenstraat 58
Kadastrale gemeente Balk, sectie A, nummer 240 groot 2 are en 80 centiare.
De steeg te noordoosten is waarschijnlijk gedeeltelijk massaal met den naastlegers. De stekken zijn massaal in onderhoud met de naastlegers. De toonbank in en de schutting, waarmede een kamertje van den winkel wordt afgeschoten, de gasleiding en de waterton en de kippenhokken met rennen op het achtererf behooren aan de huurders en worden van den koop uitgesloten.
Perceel 3. Twaalf woningen met erf aan het Wesieinde te Balk; Westein 21 - 26
Kadastrale gemeente Balk sectie A nummer 533, 534, 498, 499, 577 - 584 totaal groot 3 are en 50 centiare

- Klaas Johannes van Hout, inspecteur der onderlinge Brandwaarborg maatschappij te Woudsend, wonende te Sneek, verkoper
- Sybolt van Hout, wonende te Zutphen, verkoper
- Cornelis Poppe de Jong, gehuwd met Jacoba van Hout, wonende te Lemmer, verkoper
- Brant Hylkes van der Goot, gehuwd met Antje van Hout, wonende te Harich, verkoper
- Klaas Leeuwkes de Tromp, gehuwd met Geertje van Hout, wonende te Bolsward, verkoper
- Jurjen Wiegers Draayer, gehuwd met Froukje van Hout, wonende te Nijemirdum, verkoper
- Jan Willem Peter Charisius, gehuwd met Idskje van Hout, wonende te Leeuwarden, verkoper
- Jacob Dijkstra, wonende te Balk, koper van Raadhuisstraat 6, koopsom fl. 4298,-
- Wybren Klijnsma, wonende te Balk, koper van Van Swinderenstraat 58, koopsom fl. 3075,-
- Bauke Lyklema, wonende te Balk, koper van A 577 koopsom fl. 305,- en van A 578 koopsom fl. 130,-
- Otte Schilstra, wonende te Balk, koper van A 577 koopsom fl. 305,- en van A 578 koopsom fl. 130,-
- Harmen Boomsma, wonende te Balk, koper van A 533, 534, 498, 499 koopsom fl. 1198,-
- Jelle Jaitjes Dijkstra, veehouder wonende te Wijckel, koper van A 579 & 580 fl. 151,- en van koopsom fl. 257,-
- Hendrikus Haarsma, timmerman wonende te Balk, koper van A 581-584, koopsom fl. 1142,-
Bron Tresoar: Toegangsnr. : 26 Inventarisnr.: 7086 Repertoirenr.: 7093 Aktenr. 95 d.d. 13 december 1909
(www.allefriezen.nl: vanaf pagina 289)
Bron Tresoar: Toegangsnr. : 26 Inventarisnr.: 7086 Repertoirenr.: 7093 Aktenr. 103 d.d. 27 december 1909
(www.allefriezen.nl: vanaf pagina 294)

bron: Leeuwarder Courant van 3 december 1909	bron: Leeuwarder Courant van 24 december 1909

Omschrijving van het pand in de provisionele toewijzing van 4 april 1919 voor notaris Johannes Hieronimus Noordenbos te Balk:

Eene winkelhuizinge, met hok, erf en verder toebehooren, aan de Harichsterzijde te Balk.

verbouwingen

In 1910 laat Wybren Klijnsma het pand verbouwen, bewoond door J.H. Dijkstra, uitvoeren door timmerman Halbe Doele uit Balk. De werkzaamheden waren:

Het versmallen van de voordeuren, met het aanbrengen van stijlen, pilasters, voetstukken, consoles etc.; het aanbrengen van borden en uitstalplanken in de winkel, het plaatsen van 2 kozijnen met glazen deuren tussen winkel en kamer, het vernieuwen van het schoorsteen kanaal, het maken van een beschoten dak boven kamer en winkel, het vernieuwen van de trap naar de zolder, het aanbrengen van nieuwe dakgoten.

bron: bouwvergunning verleend door de gemeente Gaasterland op 23 februari 1910

Na het overlijden van de bewoonster van het achterhuis, Sjoerdje Zandstra, in 1915 wordt het zadeldak van dat deel vervangen door een mansarde dak door timmerman Bouwman.

bron: bouwvergunning verleend door de gemeente Gaasterland op 7 september 1915

In 1960 worden er twee slaapkamers met dakkapel gemaakt in het voorste deel van het pand.

tekeningen: verdieping

bron: bouwvergunning verleend door de gemeente Gaasterland op 9 december 1960

De winkel wordt in 1963 in oppervlak verdubbeld; uitgevoerd door aannemer B.P. Boersma uit Balk. De bedieningszaak wordt nu een zelfsbediening.

tekeningen: plattegrond

bron: bouwvergunning verleend door de gemeente Gaasterland op 1 april 1963

Door de ontsluiting van de van Swinderenstraat aan de achterzijde is het mogelijk om in 1967 de winkel om te vergroten. De familie Groenewoud gaat boven de winkel wonen en de bevoorrading kan achterom via de aangelegde straat. Deze weg was het begin van het jaren later aangelegde plan Welgelegen. Van de oude voorgevel blijft niet veel meer over dan de dakkapel. Een aluminium pui vervangt de traditionele indeling, waarbij ook de deur links in de gevel en de daarachter gelegen gang verdwijnt en bij de winkel wordt getrokken. Bouwbedrijf B.P. Boersma verbouwt de winkel en bouwbedrijf E. van der Veer maakt de woning op de verdieping.

tekening: plattegrond, gevels

bron: bouwvergunning verleend door de gemeente Gaasterland op 7 november 1967

In 1971 is het achterhuis, waar tot die tijd Harmina Groenewoud-van der Schuit had gewoond, verbouwd tot pakhuis door de toenmalige huurder de familie Witteveen.

In 1981 volgt de laatste ingrijpende verbouwing in opdracht van de familie Reinsma. De achtertuin maakt plaats voor het pakhuis en het oppervlak van het gehele pand wordt winkel.

Ontwikkeling van de plattegrond van het pand in de loop van de tijd: 1940, 1963, 1967, 1971, 1981

bewoners

voorste deel

huisnummers: 1812 - 1859 Balk 68; 1859 - 1910 Balk 78; 1910 - 1920 Balk 98; 1921 - 1930 Balk 99; 1931 - 1953 Balk 101; 1953 - heden van Swinderenstraat 58


reëelkohieren 1715 - 1805
	eigenaar / bruiker
1715 - 1716	Tjerk Uilkes / zelfs; blad 78, nummer 66
	% Tierck Uilkes trouwde circa 1700 met Tjisk Hendriks
	% Tjerk Uylkes trouwde (ondertrouw) op 18 september 1724 met Rink Douwes t te Balk
1717 - 1718	Tjerk Uilkes / zelfs; blad 80, nummer 66
1721 - 1725	Tjerk Uilkes / zelfs; blad 109, nummer 66
1729 - 1733	Tjerk Uilkes / Jaan Beerents; blad 109, nummer 66
1739 - 1767	Jaan Beerents / zelfs; blad 109, nummer 66
1768 - 1774	Jaan Beerents erven / zelfs; blad 109, nummer 66
	% Jaan Berents begraven 2 april 1767 te Balk
1775 - 1785	Jaan Beerents erven / zelfs; blad 162, nummer 66
1786 - 1798	Jaan Beerents erven / zelfs; blad 163, nummer 66
1798 - 1804	Tjerk en Tjits Jaans / zelfs; blad 163, nummer 66
	Tjerk Janes overleden op 8 januari 1805 / Tjisk Janes overleden 24 maart 1805
speciekohieren 1748 - 1806
1799	erven Jaan Berends (overleden 2 april 1767); blad 51 / volgnummer 58
1800 - 1804	erven Jaan Berends; blad 51 / volgnummer 58
1805	Kerst Jacobs (2de post) en Mattius Tiggelaar; blad 51 / volgnummer 58
taxatie van de gebouwen in de gemeente van Balk 1812, huisnummer Balk 68
1812	Otte Jans de Jong, volgnummer 110, pakhuis
1812	Tjeerd Lolkes, boulanger = bakker, volgnummer 129

1812 - 1815	Tjeerd Lolkes Postmus, mr bakker
1826	Bauke Wybrandus Feenstra, zilversmid, overleden in 1826 op nummer Balk 68
1827	Barbara de Haas, wed. B.W. Feenstra, overleden in 1827 op nummer Balk 68
volkstelling 1829, blad 75; huisnummer Balk 68
1829	Hendrik Lippes van der Veer, timmerman
volkstelling 1840; huisnummer Balk 68
1840	Hendrik Lippes van der Veer, timmerman ( * 1 oktober 1791 te Sloten)
woningregister 1849 - 1859 blad 91; huisnummer Balk 68 / 78
1849 - 1859	Hendrik Lippes van der Veer, timmerman ( * 1 oktober 1791 te Sloten); hoofd
185? - 185?	Gerhardus (Ernstes) Eppenga, timmerknecht ( * 11 oktober 1827 te Marssum???); inwonend
1858 - 1858	Binne van der Sluis, klerk ( * 19 augustus 1837 te Gorredijk); kostganger
1859 - 1859	Hille Johannes Brinksma, arbeider ( * 1832 te Idskenhuizen); kostganger
woningregister 1859 - 1869 blad 29; kadastrale gemeente Balk sectie A nummer 240, huisnummer Balk 78
1859 - 1860	Hendrik Lippes van der Veer, timmerman ( * 1 oktober 1791 te Sloten); hoofd
1860 - 1869	Machiel Siebes Visser, timmerman ( * 1 december 1824 te Sloten)
1862 - 1867	Sigefridus IJlstra, ? ( * 27 augustus 1840 te Sneek)
woningregister 1869 - 1879 blad 46; kadastrale gemeente Balk sectie A nummer 240, volgnummer 211 / 198
1869 - 1879	Jacob Hanzes Dijkstra, winkelier ( * 13 november 1844 te Balk)
bevolkingsregister 1880 - 1890 blad 52; kadastrale gemeente Balk sectie A nummer 240
1880 - 1890	Jacob Hanzes Dijkstra, huisverwer ( * 13 november 1844 te Balk)
bevolkingsregister 1890 - 1900 blad 79; huisnummer Balk 78
1890 - 1900	Jacob Hanzes Dijkstra, verwer ( * 13 november 1844 te Balk)
bevolkingsregister 1900 - 1910 blad 88; huisnummer Balk 78 / 98
1900 - 1910	Jacob Hanzes Dijkstra, verwer ( * 13 november 1844 te Balk)
1900 - 1909	Betze Betzema, schoonbroeder, schippersknecht ( * 13 juni 1844 te Balk)
1901 - 190?	Dieuwke van der Kooij, schoondochter ( * 4 mei 1878 te Koudum)
register van huisnummering 1910 - 1920 blad 6; huisnummer Balk 98
1910 - 1917	Wybren Jacobs Klijnsma
1917 - 1919	Jan Groenewoud
1919 - 1920	Johannes Groenewoud
bevolkingsregister 1911 - 1920 C-G blad 65; huisnummer Balk 98
1911 - 1911	Jacob Hanzes Dijkstra, verwer ( * 13 november 1844 te Balk); hoofd
bevolkingsregister 1911 - 1920 K-M blad 29; huisnummer Balk 98
1911 - 1917	Wybren Jacobs Klijnsma, winkelier ( * 22 augustus 1855 te Balk); hoofd
bevolkingsregister 1911 - 1920 C-G blad 203; huisnummer Balk 98
1917 - 1919	Jan Groenewoud, olieslager ( * 22 april 1861 te 't Meer); hoofd
bevolkingsregister 1911 - 1920 C-G blad 205; huisnummer Balk 98
1919 - 1920	Johannes Groenewoud, winkelier ( * 29 april 1890 te Balk); hoofd
bevolkingsregister 1921 - 1930 blad 95; huisnummer Balk 99
1921 - 1930	Johannes Groenewoud, winkelier ( * 29 april 1890 te Balk); hoofd
1926 - 1927	Yke Doornspleet, dienstbode ( * 4 augustus 1906 te Ruigahuizen); inwonend
bevolkingsregister 1931 - 1939 blad 89; huisnummer Balk 101
1931 - 1939	Johannes Groenewoud, winkelier ( * 29 april 1890 te Balk); hoofd

1939 - 1957	Johannes Groenewoud
1957 - 1969	Jelle Groenewoud
1969 - 1970	familie Witteveen
1970 - 1985	familie Reinsma
1985 - 2011	Bentex
2011 - heden	Ter Stal

bewoners

achterste deel

huisnummers: 1890 - 1910 Balk 78a; 1910 - 1920 Balk 99; 1921 - 1930 Balk 99a; 1931 - 1953 Balk 102; 1953 - heden van Swinderenstraat 58


woningregister 1869 - 1879 blad 46; kadastrale gemeente Balk sectie A nummer 240, volgnummer 210 / 197
1869 - 1879	Michiel Siebes Visser, timmerman ( * 1 december 1824 te Sloten); hoofd
bevolkingsregister 1890 - 1900 blad 80; huisnummer Balk 78a
1890 - 1890	Sietse Sibbeles Arends, olieslagersknecht ( * 8 oktober 1861 te Balk); hoofd
1890 - 1891	Frans van der Steeg, werkman ( * 10 februari 1850 te Kollum); hoofd
1891 - 1892	Jouke Reins Haringsma, schippersknecht ( * 8 februari 1844 te Balk); hoofd
1892 - 1894	Teunis Betzema, ( * 15 oktober 1833 te Balk ); hoofd
1894 - 1895	Eibert Rinzes Hoekstra, klerk (6 juni 1859 te Balk ); hoofd
1895 - 1900	Douwe Arema, stuurman ( * 4 april 1868 te Heeg ); hoofd
bevolkingsregister 1900 - 1910 blad 89; huisnummer Balk 78a / vervallen
1900 - 1910	Janneke Piersma, ( * 8 jul;i 1839 te Balk); hoofd
bevolkingsregister 1900 - 1910 blad 90; huisnummer Balk 78b / 99
1900 - 1904	Douwe Arema, stuurman ( * 4 april 1868 te Heeg ); hoofd
1904 - 190?	Hendrik Johannes Huisman, koopman ( * 18 maart 1863 te Balk); hoofd
190? - 1910	Pier Durks Piersma, koopman ( * 1 maart 1848 te Balk); hoofd
register van huisnummering 1910 - 1920 blad 6; huisnummer 99
191? - 191?	Pier Durks Piersma ( niet genoemd in het huisnummerregister)
191? - 1915	Sjoerdje Zandstra
1915 - 1920	onbewoond
bevolkingsregister 1911 - 1920 N-R blad 74; huisnummer Balk 99
1911 - 191?	Pier Durks Piersma, koopman ( * 1 maart 1848 te Balk)
bevolkingsregister 1911 - 1920 W-Z blad 141; huisnummer Balk 99
191? - 1915	Sjoerdje Zandstra , weduwe Jouke Reins Haringsma ( * 3 april 1842 te Woudsend); hoofd
bevolkingsregister 1921 - 1930 blad 388; huisnummer Balk 99a
1926 - 1930	Jelle Frederiks van der Schuit, zonder beroep ( * 5 maart 1857 te Balk)
bevolkingsregister 1931 - 1939 blad 90; huisnummer Balk 102
1930 - 1932	Jelle Frederiks van der Schuit, zonder beroep ( * 5 maart 1857 te Balk)
1932 - 1938	Antje Haga, weduwe Jelle van der Schuit, zonder beroep ( * 3 december 1867 te Balk)

1957 - 1967	Johannes Groenewoud, winkelier ( * 29 april 1890 te Balk)
1967 - 1969	Hermina van der Schuit, weduwe Johannes Groenewoud ( * 17 juni 1892 te Balk)

kruidenier Wybren Jacobs Klijnsma

archief gemeente Gaasterland ingekomen stukken 167-124

kruidenier Johannes Groenewoud





foto eigen collectie
De winkel rond 1950 met adres Balk 101


bron: Leeuwarder Courant van 21 september 1921	bron: Leeuwarder Courant van 15 november 1921



advertentie in het ARP verkiezingblad afdeling Gaasterland van 1939

nota uit 1949 van Levensmiddelenbedrijf Joh. Groenewoud

	Sinterklaasadvertentie datering en blad onbekend

Végé Levensmiddelenbedrijf

bron: Balkster Courant van 15 september 1956

bron: Balkster Courant van 10 januari 1959

In 1958 neemt Jelle Groenewoud de zaak over van zijn vader Johannes Groenewoud.

foto 103-009

Jelle Groenewoud op de brommer in de Harichsterstikke

<<< de voorgevel in 1957

De dubbele toegangsdeuren van de winkel zijn verdwenen. De Végé was de inkooporganisatie.

bron: Balkster Courant van 4 mei 1957

Johannes Groenewoud en Jelle Groenewoud achter de toonbank

Johannes Groenewoud vult een papieren zak met Verkade koekjes >>>

nota J Groenewoud Végé Levensmiddelen bedrijf uit 1959

bron: archief De Bolster

bron: Balkster Courant 22 augustus 1959 lichtweekbijlage


Jelle Groenewoud, derde van links, volgde in 1948 de kruideniersopleiding aan de Kruideniersvakschool te Utrecht






Gezicht op de openbare lagere school Minkade 6 te Utrecht, vanaf de overzijde van de Minstroom.	Gezicht op de Openbare Lagere School Abstederdijk 142 te Utrecht. De school is op 6 januari 1903 in gebruik genomen en het schoolgebouw is in ca. 1980 gesloopt.

Interieur van de Kruideniersvakschool (Minkade 6) te Utrecht: praktijklokaal.
bron: Het Utrechtsarchief

De Spar



bron: Balkster Courant van 9 januari 1960

In januari 1960 wordt Végé >>>>>> SPAR

Spar is opgericht door dhr. Adriaan van Well in Zoetermeer Zegwaart in 1932. Samen met 16 van zijn afnemers besloten zij onder het motto "Door Eendrachtig Samenwerken Profiteren Allen Regelmatig" tot een nauwere samenwerking. Hiermee was DESPAR geboren.


bron: Balkster Courant van 27 februari 1960


bron: Balkster Courant van 27 februari 1960


bron: Balkster Courant van 27 augustus 1960


bron: Balkster Courant van 3 september 1960	bron: Balkster Courant van 3 juni 1961


bron: Balkster Courant van 12 november 1960




bron: Balkster Courant van 1 september 1962


bron: Balkster Courant van 13 april 1963	bron: Balkster Courant van 13 april 1963


bron: Balkster Courant van 25 mei 1963


bron: Balkster Courant van 8 juni 1963


Het interieur van de winkel na de verbouwing van 1963. De prijzen van de artikelen zijn te vinden aan de voorzijde van de plank.
Bij de verbouwing in 1963 is het winkeloppervlak verdubbeld. De feestelijke opening was op donderdag 13 juni 1963


bron: Balkster Courant van 15 juni 1963	bron: Balkster Courant van 15 juni 1963


bron: Balkster Courant van 30 mei 1964


bron: Balkster Courant van 9 januari 1965	bron: Balkster Courant van 22 mei 1965


bron: Balkster Courant van 16 oktober 1965


nota Groenewoud Spar zelfbediening uit 1965
bron: archief De Bolster


bron: Balkster Courant van 9 juli 1966

De firma T. Bottema uit Oldeboorn verzorgde de bevoorrading van de Sparwinkels in het noorden.

bron: Balkster Courant van 18 maart 1967

bron: Balkster Courant van 13 mei 1967

In 1967 is de winkel vergroot door de naastliggende gang bij de winkel te trekken. De gang gaf toegang tot de achter de winkel aanwezige woonruimtes. Bij de verbouwing kon deze toegang verplaatst worden naar de achterzijde, omdat de gemeente hier een ontsluitingsweg (De Binge) had aangelegd. Deze weg was het begin van het jaren later aangelegde plan Welgelegen.

Tijdens de verbouwing was de winkel tijdelijk ondergebracht in het toen al bouwvallige pand van Swinderenstraat 24 Hier is later de doorbraak gemaakt naar het F.D. Hoekstraplein.

bron: Balkster Courant van 4 november 1967 >>>

bron: Balkster Courant van 9 december 1967

Op 13 december 1967 wordt de winkel geopend door dhr. Miedema van de grossier de Fa Bottema uit Oldeboorn.





	v.l.n.r. mevr. de Boer, Hittie Groenewoud, mevr. Groenhof, mevr. van Dijk, Jelle Groenewoud, Johan Groenewoud >>>

Balkster Courant van december 1967

1968 lucifersdoosjes met verschillende Flinstones afbeeldingen

klik op de afbeelding voor alle 25

Na het plotselinge overlijden van Jelle Groenewoud in 1969 heeft de familie Witteveen afkomstig uit de Noordoostpolder de winkel overgenomen. Deze werd gehuurd via de inkooporganisatie de Spar. De familie Reinsma, oorspronkelijk uit Nijemirdum, kwam in 1970 in de zaak.

bron: Balkster Courant van 22 maart 1969

kruidenier Witteveen

bron: lichtweekkrant 1970

kruidenier Reinsma

bron: Balkster Courant van 21 november 1970

bron: Balkster Courant van 31 maart 1973

In 1981 is het pand grondig verbouwd en vergroot. De gehele begane grond is nu winkel geworden.


straatbeeld voor 1981	achtergevel voor 1981	tijdens de verbouwing


in het pand	neuwe achtergevel	vlak voor de opening



	de feestelijke opening was op 21 mei 1981; uitnodiging deel 1, deel 2

v.l.n.r. Karin, Rein Reinsma, Nel Reinsma, Ittie de Vries

foto uit jubileumboek 60 jaar WHI in 1986

Begin 1985 neemt de familie Reinsma een supermarkt in Bakkeveen over en daardoor verdwijnt de Spar uit het straatbeeld in Balk.

bron: Balkster Courant van 21 februari 1985

In 2007 bestond De Spar 75 jaar. Ter gelegenheid hiervan is een boek uitgegeven.

Bentex


	In mei 1985 was de opening van het 17e filiaal van het textiel- en kledingconcern Bentex.

	Uit de Zuid Friesland van 14 mei 1985:

	LEMMER/BALK - Bentex, het textiel- en kledingconcern van de heer Ben Eggenoor, opent gemiddeld twee nieuwe filialen per jaar. Acht jaar geleden was de start met een winkel in een oude kerk in Franeker. Vorige week werd het 17e filiaal geopend. Deze is te vinden aan de Van Swinderenstraat, de winkelstraat aan de Luts in Balk. Geen officiële opening. Gewoon de deuren open en de klanten laten profiteren van het grote assortiment en de lage prijzen was het devies in Balk en zo is het bij alle Bentex-zaken.

	Begin 2005 leek het erop dat het filiaal dicht zou gaan. Het Bentex concern kampte met een miljoenenschuld. Uiteindelijk zijn 37 van de 45 winkels na een doorstart weer opengegaan. Zo ook het filiaal in Balk.
	<<< 2006


bron: Balkster Courant van 27 januari 2005

terStal

In 2005 zijn de na de afslankoperatie resterende 40 Bentex filialen overgenomen door het terStal concern. Deze bleven eerst onder de naam Bentex doorgaan. De naam terStal verscheen op de gevel in 2011.


beginpagina langsdeluts	pagina online: 12 oktober 2006	laatste wijziging: 6-09-2025