steenfabriek Friso

steenfabriek Friso te Rijs



bron: Leeuwarder Courant van 10 oktober 1903



*Arbeiders bij de steenfabriek te Rijs omstreeks 1912*:
Van links naar rechts: op de wagen Manus Jurjen Mous, de baas van de fabriek Thys Iedema, Tjeerd Bult, Durk.Joasephs Mous, Josef.J. Mous, Auke Iedema en Durk Jurjens Mous. Deze foto is afkomstig uit de grote collectie van Master Hindrik Twerda, oud schoolhoofd van de Chr.school te Bakhuizen. Deze collectie wordt momenteel beheerd door de stichting HWG. De steenfabriek is een van de projecten van de Maatschappij Gaasterland en leverde werk aan 36 mannen en 14 jongens. Er werd eerst gebruik gemaakt van leem uit de eigen omgeving, echter dit bleek een misrekening te zijn. Het leem bevatte te veel stenen en grind. Het resultaat was een tweede keus steen. Om een beter resultaat te krijgen moest klei per schip worden aangevoerd uit Oude Bildtzijl en Tzum. Al snel bleek dat de fabriek mede door de vele transportkosten niet meer rendabel kon draaien.
De komst van de Belgische vluchtelingen in 1914 bracht uitkomst. Het bleek rendabeler om de Belgen onderdak te verlenen dan steen te bakken. De arbeiders kregen ontslag en de droogschuren werden omgebouwd tot woonbarakken. Nadat de Belgen in 1918 vertrokken, werden de meeste gebouwen gesloopt. Lokatie steenfabriek: op de hoek van de Smitsleane en de Mientwei ten noorden van Rijs.

kaarten en plattegronden:
netteplan 1887 / situatie steenfabriek circa 1912


bron: Nieuwsblad van Friesland; Hepkema's van 28 oktober 1903


bron: Nieuwsblad van Friesland van 24 januari 1906	bron: Nieuwsblad van Friesland van 26 juli 1911


bron: Nieuwsblad van Friesland; Hepkema's 2 september 1914


bron: archief Mar en Klif
Een naïeve tekening van het complex van de steenfabriek te Rijs toen de Belgische militairen en hun gezinnen hier waren geïnterneerd in de periode van 1914 - 1918


bron: Leeuwarder Courant van 12 april 1919


beginpagina langsdeluts	laatste wijziging: 1-05-2019