van Swinderenstraat 45
kadastrale gemeente Balk, sectie A, nr 249, huis en erf in 1832
kadastrale gemeente Balk, sectie A, nr 249a, huis en erf in 1832

van swinderenstraat 45

eigenaren
verkoop in ???? aan: Arjen Pieters Cramer, mr. schoenmaker te Balk
verkoop in 1810 aan: Hidde Jacobs Koornstra, mr. slager te Balk
verkoop in 1851 aan: Cornelis Jan van Broekhuizen, geneesheer te Balk
verkoop in 1862 aan: Frederik Zacharias Reneman, predikant te Harich
verkoop in 1872 aan: Maria Jacoba Iddekinge echtgenote van Frederik Zacharias Reneman
verkoop in 1875 aan: Otte Cornelis Bouwstra, winkelier te Harich
verkoop in 1883 aan: Jouke Sibbeles Haarsma, timmerman te Balk
verkoop in 1895 aan: Tjitse van den Bosch schipper te Balk (A 625)
verkoop in 1919 aan: Jan Smit werkman te Balk en Hendrik de Jager koopman te Balk (A 746)
verkoop in 1919 aan: Jouke Sloterdijk bakker te Balk ( A 746 gedeelte)
verkoop in 1919 aan: Albert Strampel visser te Wijckel (A 746 gedeelte)
verkoop in 1919 aan: Jakob Groenewoud barbier te Balk (A 746)
verkoop in 1936 aan: Manus Mous, rijwielhandel te Balk
 
Balk A 744; A 981 Balk A 745; A 980
verkoop in 1919 aan: Thijs Kuiper koopman te Balk en Tjebbe Durks van der Molen koopman te Balk    
verkoop in 1919 aan: Jouke Sloterdijk bakker te Balk (A 744 gedeelte) en Johannes Haringsma werkman te Balk (A 744 gedeelte) verkoop in 1919 aan: Jouke Sloterdijk bakker te Balk (A 745 gedeelte)
Dit deel werd gebruikt voor de opslag van kaas door Johannes Haringsma. Horlogemaker Jan Jongstra begint hier in 1951 met het repareren van horloges en uurwerken. Na ongeveer 7 weken verhuist hij naar de Raadhuisstraat. Later was het de werkplaats van Manus Mous.   Dit deel is nog lang bewoond geweest door verschillende gezinnen.

bewoners
Balk A 392: huisnummering: (1810) - (1839) Balk 60; (1859) - (1869) Balk 68
Balk A 391: huisnummering: (1810) - (1839) Balk 60; (1859) - (1869) Balk 69
Balk A 390: huisnummering: (1810) - (1839) Balk 60; (1859) - (1869) Balk 70
huisnummering: (1810) - (1839) Balk 60; ???? - (1911) Balk 81; ???? - 1953 Balk 84; 1953-heden van Swinderenstraat 45
huisnummering: (1810) - (1839) Balk 60; ???? - (1911) Balk 82?; ???? - 1953 Balk 85; 1953-???? van Swinderenstraat 46
huisnummering: (1810) - (1839) Balk 60; ???? - (1911) Balk 82?; ???? - 1953 Balk 86; 1953-???? van Swinderenstraat 47
huisnummering: (1810) - (1839) Balk 60; ???? - (1911) Balk 83?; ???? - 1953 Balk 87; 1953-???? van Swinderenstraat 48
huisnummering: (1810) - (1839) Balk 60; ???? - (1911) Balk 84; ???? - 1953 Balk 88; 1953-???? van Swinderenstraat 49
       
       
       

kaart 1832

kadastrale kaart 1832

kadastrale gegevens

kaart 1913

kadastrale kaart 1913

249 hernummerd in 1853 naar nummers 390, 391 en 392
249a hernummerd in 1853 naar nummers 390, 391 en 392
390, 391 en 392 samengevoegd in 1885 naar nummer 625
625 gesplitst in 1901 naar nummers 744,745,746
744 hernummerd in 1920 naar nummers 980 en 981
745 hernummerd in 1920 naar nummer 980
746 hernummerd in 1920 naar nummer 979
Balk A 249
 
Overdracht van het pand op 1 april 1810 (grasmaand) tussen Arjen Pieters Cramer en Hidde Jacobs. Opmerkelijk hierin is de benoeming van de brede steeg tussen panden van Swinderenstraat 45 en 50 als Lijnbaansteeg.
bron: GAA V3, folio 146 uit het rechterlijk archief beschikbaar gesteld door Andries Koornstra
 
Harichsterzijde
bron: Leeuwarder Courant van 7 februari 1851
 
Harichsterzijde
bron: Leeuwarder Courant van 18 december 1874
 
verkoop
bron: Leeuwarder Courant van 15 juli 1895
 
Mous tweewielers
Op de foto de steeg tussen nummer 45 en 50 met links de bakkerij van Sloterdijk. Het hoge deel rechts het pakhuis (A 745) achter het woon-winkelpand (A 746) van Manus Mous met deels er onder een éénkamerwoning bestaande uit een gang met aan het einde een keukentje en aangrenzend een woonkamer met bedsteden. Geheel achter rechts het kaaspakhuis (A 744) van Johannes Haringsma, later de werkplaats van Manus Mous.
foto beschikbaar gesteld door Herman Mous
timmerman Jouke Sibbeles Haarsma
 
Jouke Sibbeles Haarsma
bron: Leeuwarder Courant van 19 mei 1878
 
barbier Jacob Groenewoud
Jacob Groenewoud
bron: Leeuwarder Courant van 23 september 1919
 
Jakob Jans Groenewoud begint in 1919 in dit pand aan de Harichsterzijde een kapperszaak. Naast het knippen worden er sigaren, parfumerieën, naaimachines en orgels verkocht. Uiterst links op onderstaande foto de winkel met in de deuropening de vrouw van Jakob Groenewoud, Romkje Groenewoud - Kroeze
 
Jakob Groenewoud
Jakob Groenewoud
bron: Balkster Courant van 4 april 1928
bron: Balkster Courant van 17 november 1928
 
Harichsterzijde
prentbriefkaart 500-028 collectie Johan Groenewoud
 
Jakob Groenewoud
bron: Balkster Courant van 24 februari 1934
 
In 1936 koopt Jakob Groenewoud een pand verderop in de winkelstraat alwaar de familie Groenewoud tot 1967 zou blijven wonen.
 

Mous tweewielers
Jozef Mous begon voor zichzelf nadat hij op 1 januari 1919 eervol ontslag had gekregen als machinist bij de Volharding te Balk. Dit was aan de Wilhelminastraat in de woningen van de woningbouwvereniging Gaasterland. In 1923 koopt hij een stuk grond aan de Wilhelminastraat waar hij een huis op laat bouwen met rijwielhandel en reparatie-werkplaats. Zijn zoon Manus hielp hem daarbij eenhandje en leerde al snel de fijne kneepjes van het vak. In 1930 begon Manus Mous voor zichzelf in een pand aan de Harichsterzijde. Hij was de 7e fietsenmaker in het dorp; de anderen waren Wagenmakers, vd Heide, Haantjes, Pelsma, Reekers en zijn vader Jozef.
Wilhelminastraat
 
het pand in de Wilhelminastraat
 
Zoals in die tijd gebruikelijk had men naast de fietsen-business er nog een of ander handeltje bij, want alleen van de reparaties en verkoop kon de schoorsteen niet blijven roken. Hij begon met het uitventen van melk dat tot 1952 heeft geduurd, daarbij geholpen door 'lange Pieter'. Manus Mous was wel genoodzaakt om voor extra inkomsten te zorgen, want in zijn gezin met 11 kinderen waren er heel wat monden te vullen. Het plakken van een band kostte toen nog 20 cent en de verkoop van een batterij of fietslampje leverde 15 cent op.
Herman Mous is bij zijn vader in april 1951 in de zaak gekomen. In 1969 nam hij de zaak helemaal over. Manus Mous ging zich vanaf die tijd in het bijzonder bezig houden met de verhuur van fietsen. Door het toerisme in deze regio een sterk groeiende tak in de fietsen-business. Rond 1985 had Mous tweewielers zo'n 300 fietsen verspreid over diverse campings in Gaasterland in de verhuur.
Mous tweewielers
Manus Mous in de deuropening van de winkel
 
Mous tweewielers
 
Vanaf 1989 werkt Herman Mous jr. mee in de zaak, met ingang van 1992 in een vennootschap onder firma. Vanaf januari 2000 is Herman Mous sr. geheel uit de zaak gestapt en gaat zoon Herman verder als éénmanszaak.
 
Het pand is meermalen opgeknapt. In 1969 is de achter de woning gelegen bebouwing geheel gesloopt om plaats te maken voor de huidige werkplaats en lood. In 1977 is een grote verbouwing uitgevoerd, waarbij de winkel met voorgevel zijn gewijzigd.
logo
bewerkte tekst uit het jubileumboek van de WHI uit 1986 geschreven door M. Hendriks
foto's beschikbaar gesteld door Herman Mous
 
achtergevel Mous tweewieleirs
het pand aan de achterzijde in december 2007
 
verbouwing Mous Tweewielers
In het voorjaar van 2008 is het pand grondig verbouwd. De winkel is vergroot en het dak is geheel doorgetrokken naar de achtergevel van de werkplaats en opslagruimte. Op 3 april 2008 is de winkel feestelijk heropend.
foto's gemaakt door Johan Groenewoud
 
opening Mous tweewielers
De "fietszaken" van de Fa. Haantjes zijn volgens de advertentie geplaatst in de Balkster Courant van 27 maart 2008 overgedragen aan Mous Tweewielers.
 

beginpagina

laatste wijziging: 22 mei 2011
van Swinderenstraat