persoonlijke gegevens van Johannes Stoter, Hervormd predikant te Balk
Johannes Stoter, geboren op 21 maart 1728 te Hoogeveen als zoon van ? en ?. Overleden op 26 april 1771 te Balk, 44 jaar oud.
Op ? getrouwd in de gemeente ? met:
Petronella Schouten, geboren op ? als dochter van ? en ?. Overleden op ?
Uit dit huwelijk: geen kinderen
 
 
 
Johannes Stoter werd op 15 oktober 1752 tot predikant bevestigd. Hij kwam van Westernieland, een dorp in het noorden van Groningen waar hij als kandidaat bij ziekte of onsteltenis van de predikant had waargenomen. Dit dorp, dat toen nog Mariaburen heette, werd door de kerstvloed van 1717 bijna geheel van de aardbodem is weggevaagd. Het is later in oostelijk richting herbouwd. Hij kwam alleen naar Balk en op 5 augustus 1753 kwam zijn vrouw Petronella Schouten met attestatie over uit Amsterdam. Wellicht was hij kort daarvoor met haar getrouwd. Dit huwelijk bleef waarschijnlijk kinderloos.
In 1762 liet hij bij Brouwer in Franeker de brochure drukken: 'God en Chritus verheerlijkt in de ontferminge over de ellendige des volks'. Hij deed dat in een achttal leerredenen benevens een 'zo schriftuurlijke als gemoedelijke verhandelinge over de magt der duisternis'. Hij zal een goed spreker zijn geweest, want anders werden zijn preken niet uitgegeven. Hij had een grote invloed in De Zuidwesthoek van Friesland, een invloed die nog lang na zijn dood bleef.
In 1764 werd het bedrag voor de traktementen van de predikant, zoals overal in Friesland, verhoogd naar f 500,-. Balk kreeg al vanaf het begin een jaarlijkse donatie van f 400,- en dat werd dus nu met f 100,- verhoogd.
Ondanks zijn boute uitspraken, zijn eigenzinnigheid, zijn uitgesproken mening, die hij niet onder stoelen en banken stak, steeds opnieuw in conflict met deze of gene raakte, was hij zeker bij een deel van de gemeente geliefd getuige: 'Onsen seer geliefden beminden ds. Johannes Stoter is den 26 april 1771 overleden'. Of was het van de dode niets dan goeds? Hij overleed op 44 jarige leeftijd en werd in de kerk te Harich begraven. Zijn steen ligt in het gangpad naar de preekstoel.
 
Johannes Stoter
 
Weduwe Stoter kreeg na de begrafenis op 4 mei nog een rekening voor het gebruik van het doodslaken 'Ontfangen van de weedevrou van ons geliefde overleedene predikant Johannis Stoter voor het gebruik van het doodlaken'. Ontvangen 21 caroliguldens wegens huur laken. Zij vertrok op 17 maart 1772 naar Amsterdam. De 'annus gratiae' was op haar van toepassing. Zij had als predikantsweduwe nog één jaar recht om in de pastorie te blijven wonen en recht op het traktement van haar man. Dit bedrag schonk zij aan de kerkvoogden en diaconie, zodat de nieuwe predikant een behoorlijk traktement zou krijgen en de rest moest onder de diaconiearmen worden verdeeld.
 
bron: 525 jaar Protestantse gemeente Balk geschreven door Y.J. v.d. Lageweg gepubliceerd in Ûnderweis dec 2007
 

 

laatste wijziging: 2 oktober 2009