| persoonlijke gegevens van Jan Es onderwijzer te Waarder, Balk, Hoog Keppel |
| Jan Es, geboren op 24 november 1828 te Alkmaar, als zoon van Baert Es, schoenmaker, en Ariaantje van Dijk. Overleden op ? te ?, ? jaar oud. |
| Op 2 november 1856 getrouwd in de gemeente Alkmaar met: |
| Johanna Christina Wilhelmina de Jong, geboren op ? te Beverwijk, als dochter van Hendrik de Jong, kleermaker, en Christina Wilhelmina Diederiks. Overleden op 2 maart 1894 te Hummelo en Keppel, 59 jaar oud. |
| Uit dit huwelijk: |
| 1. Barendina Adriana, geboren op 30 juni 1859 te Waarder. Overleden op 18 december 1859 te Waarder, 5 maanden oud. |
| 2. Hendrik, geboren op 11 december 1861 te Waarder. Overleden op 26 december 1861 te Waarder, 15 dagen oud. |
| |
Jan Es was de eerste onderwijzer en tevens hoofd van de School met de Bijbel in Balk. Vanaf 11 juni 1868 staan hij en zijn vrouw ingeschreven in het bevolingsregister van de gemeente Gaasterland. Zij woonden in het voorhuis van het schoolgebouw dat stond aan de Harichsterzijde in Balk tegenover de raadhuisbrug. Daarvoor was hij hoofdonderwijzer aan de Christelijke school te Nieuwerbrug (Zuid Holland). Zijn tractement zou zijn f 600,- per jaar, plus vrij wonen en vrijdom van de eerste drie grondslagen van de Rijskpersonele belasting. Maar wat moest hij daarvoor doen? Eerst z'n zestig kinderen lesgeven, dan toezicht houden op Christelijke bewaarschool en lesgeven aan de juffrouw die daarin werkzaam is tot haar verdere opleiding. Maar ook int hij de schoolgelden en belast met het secretariaat van het bestuur van de school. Dat hij ook zijn eigen school schoon houdt, schijnt toen gewoon geweest te zijn. Maar ook biedt hij zich aan als collectant, dit om door middel van een lijst "Christelijke vrienden en vriendinnen te verzoeken door middel van intekening het behoeftige ouders mogelijk te maken het schoolgeld te betalen voor het zenden hunner kinderen naar de Christelijke School". En "meesters-juffrouw" staat hem terzijde. |
Natuurlijk was dit roofbouw en kwamen er klachten: "Als de kinderen de hielen uit de school hebben, heeft de meester er zijn tenen uit!". Er kwam een stemming onder het bestuur, ouders en leden van "voor"en "tegen" meester Es en uiteindelijk volgde er ontslag. Gezien het vele werk erg onbillijk, maar toen was er geen Raad van beroep. De Leeuwarder Courant besteedde in de editie van 14 juli 1871 aandacht aan dit probleem op de Balkster school. Op 5 juni 1872 kwam aan de Balkster periode van meester Es een einde. Op 25 september 1872 vertrekt hij naar Hoog Keppel. |
| |
bron: jubileumkrant 125 jaar Vereniging voor Christelijk Onderwijs te Balk 1993 |
| |
| Inwonend vanaf begin 1869 bij het schoolgebouw aan de Harichsterzijde waren ook: |
| De dienstmeid Albertje (Ebeltje) Egberts Keizer geboren op 7 (18) december 1852 te Oudega. Zij vertrekt op 15 juni 1878 naar Indijk. |
| De juffrouw van de naaischool Anna Gonggrijp geboren op 21 februari 1844 te Harlingen. Zij vertrekt op 23 april 1878 naar Utrecht. |
| De juffrouw van de bewaarschool Imkje Hainja geboren op 31 mei 1849 te Harlingen. Zij vertrekt op 7 mei 1869 naar Woudsend. |
| |
|
| woonadressen familie Jan Es |
periode |
adres |
bron |
1855 - 1868 |
Korte Waarder 92 |
bevolkingsregister Waarder, 1850-1861, inventaris 441 folio 136 |
1868 - 1869 |
|
woningregister 1859-1869 blad 10 nummer 32 |
1869 - 1872 |
Meerweg 2 |
woningregister 1869-1879 blad 57 |
1872 - ???? |
Hoog Keppel |
bevolkingsregister Hummelo en Keppel, Hoog Keppel 1870-1880 register 20 blad 10 |
|
Hoog Keppel |
bevolkingsregister Hummelo en Keppel, Hoog Keppel 1880-1890 register 25 blad 59 |
|
Hoog Keppel |
bevolkingsregister Hummelo en Keppel, Hoog Keppel 1890-1900 register 30 blad 59 |
| |
|
|
| |
|
kaart gemeente Waarder 1868 |
| |
|
kaart gemeente Hummelo en Keppel |
| |
|
|
|