persoonlijke gegevens van Johannes Christiaan Eijkman, predikant te Balk
Johannes Christiaan Eijkman, geboren op 25 november 1811 te Utrecht, als zoon van Gerrit Eijkman, spekslager te Utrecht, en Anna Maria van Benschop. Overleden op 10 augustua 1894 te Utrecht, 82 jaar oud.
Op 8 augustus 1836 getrouwd in de gemeente Vollenhove met:
Maria Catharina Molemans, geboren op 2 augustus 1817 te Vollenhove, als dochter van Abraham Molemans, predikant/timmerman, en Louisa Catharina Jorris. Overleden op 1 januari 1851 te Nunspeet, 33 jaar oud.
Uit dit huwelijk:
1. Louisa Anna Maria, geboren op 21 juni 1837 te Nederlangbroek. Overleden op 18 november 1910 te Apeldoorn, 73 jaar oud. Op 10 september 1856 getrouwd in de gemeente Ermelo met Jan Adam ten Bokkel Huinink, predikant, 45 jaar oud, geboren te Winterswijk, als zoon van Salomon ten Bokkel Huinink en Anna Lindeman.
2. Abraham Gerrit, geboren op 18 juli 1839 te Langbroek. Overleden op 5 januari 1845 te Balk, 5 jaar oud.
3. Anna Louisa Catharina, geboren op 22 juli 1841 te Doornspijk. Op 25 januari 1866 getrouwd in de gemeente Kerkwijk met Johannes Kromsigt, 26 jaar oud, geboren te Leeuwarden, als zoon van Pieter Johannes Kromsigt, kalkbrander, en Grietje Dirks Terpstra.
4. Abraham Johannes, geboren op circa 1844 te Doornspijk, predikant. Op 22 juli 1868 getrouwd in de gemeente Groenlo met Arnolda Gerrarda Christiana Huijskes, 25 jaar oud, geboren te Groenlo als dochter van Jan Herman Huijskes, koopman, en Anna Elizabeth Huijskes.
5. Johannes Christiaan, geboren op 8 februari 1846 te Balk. Overleden op 16 oktober 1917 te Ermelo, 71 jaar oud. Op 5 januari 1871 getrouwd in de gemeente Rheden met Bartha Maria Plaat, 22 jaar oud, geboren te Amsterdam als dochter van Johannis Burgadis Plaat en Roelofje Geertruida Nijhoff.
6. Margaretha Wilhelmina, geboren op 16 september 1848 te Nunspeet. Overleden op 2 september 1858 te Rinsumageest, 9 jaar oud.
7. Gerarda Johanna Maria, geboren op 14 november 1850 te Nunspeet. Overleden op 14 november 1851 te Kampen, 1 jaar oud.
pastorie Hervormde Kerk te Balk
 
Johannes Christiaan Eijkman
bron: Leeuwarder Courant van 30 augustus 1844
 
Margaretha Wilhelmina Eijkman
bron: Leeuwarder Courant van 7 september 1858
 
 
Na 3 keer een lijst met kandidaten te hebben opgesteld na het vertrek van ds. Jan Rudoph de Bruine, was het raak bij het 4e lijstje. Al met al was men al een jaar bezig met het vinden van een opvolger. Op 19 juli 1844 kreeg de kerkenraad bericht dat Johannes Christiaan Eijkman van Oosterwolde (Gld) "de beroeping naar Balk volwaardig aannam". Op 6 oktober 1844 werd hij, als rechtzinnig predikant te boek staand, bevestigd door de consulent ds Henricus Muntingh van Harich n.a.v. Spreuken 16:20 en 's middags volgde zijn intrede n.a.v. Romeinen 3:27a "Waar is de dan roem hij is uitgesloten". De intreepredikatie werd gedrukt in Sneek en was voor 30 cent later te koop. Het was een feestdag voor de ouderlingen Hendrik Lippes van der Veer en Tjeerd harmens Visser, en voor de diakenen Marten Brands van der Goot en Taeke Hanses Visser.
Met de komst van ds. Johannes Christiaan Eijkman keerde rust in de gemeente terug. Het jonge gezin met vier kinderen nam intrek in de pastorie aan de Luts. Johannes Christiaan Eijkman werd op 25 november 1811 te Utrecht geboren als oudeste zoon van spekslager Gerrit Eijkman en Anna Maria van Benschop. Hij kon goed leren, want op 16 jarige leeftijd werd hij ingeschreven als student aan de universiteit van Utrecht. Ten tijde van de Belgische opstand in 1830 sloot hij zich aan bij de Utrechtse studentencompagnie en als vrijwillig jager nam hij in 1831 deel aan de Tiendaagse veldtocht.
Op de universiteit, maar ook later, kregen de nieuwe theologische denkbeelden geen vat op hem. Hij behoorde tot de predikanten van de gereformeerde belijdenis, die in de eeuw van de Afscheiding en Doleantie de vaderlanse kerk trouw bleven.
Hij trouwde op 24-jarige leeftijd te Vollenhove met de 19-jarige domineesdochter Maria Catharina Molemans. Uit dit huwelijk werden zeven kinderen geboren. Zijn vrouw overleed in de kraam te Nunspeet. De dienstmeiden hebben toen de opvoeding van de kinderen op zich genomen. In Balk overleed in 1845 hun 5 jarige zoon. In 1846 werd hun 5e kind geboren nl. Johannes Christiaan.
Na nog geen jaar in Balk te zijn geweest kreeg ds. Eijkman twee beroepen naar 's Grevelduin en Capelle, en van zijn oude gemeente Oosterwolde op de Veluwe. Dit was wel erg vroeg en daarom bedankte hij voor beide beroepen.
Op sinterklaasavond van 1845 werd Balk opgeschrikt door de gewelddadige moord op de 78-jarige Antje Lolkes Postma, de echtgenote van klokmaker Hendrik Ales van Wielen aan de Dubbelstraat. Als dader werd de 29-jarige Ruurd Passchiers van Dijk aangehouden. ds. Eijkman heeft het druk gehad met de nazog van Van Wielen. Hij heeft diverse jaren het ambt van ouderling bekleed.
Maar lang zou ds. Eijkman hier niet blijven, want datzelfde jaar nam hij op 27 september afscheid van de gemeente en vertrok naar Nunspeet waar hij op 4 oktober 1846 zijn intrede deed. Zijn afscheidspreek was n.a.v. Filemon vers 25 "De genade van de Here Jezus Christus zij met ulieder geweest".
Johannes Christiaan Eijkman
bron: Leeuwarder Courant van 2 juli 1847
Eijkman begon zijn loopbaan als predikant te Nederlangbroek. Daarna volgden Oosterwolde (Gld), Balk, Nunspeet, Rinsumageest en Sybrandehûs, Bruchem en Kerkwijk, en Elburg. Het Provinciaal Kerkbestuur van Gelderland heeft hem, op zijn verzoek, "wegwns 48-jarige Evangeliedienst, eervol emeritaat verleend met ingang van 1 oktober 1844.
 
bron: 525 jaar Protestantse gemeente Balk geschreven door Y.J. v.d. Lageweg gepubliceerd in Ûnderweis december 2008
 

 

laatste wijziging: 28 december 2008