Lytse Side, De Volharding
kadastrale gemeente Balk, sectie A, nummer 93, rogmolen en erf in 1832

kadastrale gemeente Balk, sectie A, nr. 94, bleekveld als bouwland in 1832

De Volharding

eigenaren

eigenaar in 1832: erven Bart Sijtses Sijtsema te Balk
bij boedelscheiding in 1842 aan: Truike Barts Sytsema gehuwd met Arend Hendriks Nijmeyer te Balk
verkoop in 1867 aan: Hendrik Arends Nijmeyer te Balk
verkoop in 1886 aan: Meine Meinesz te Harich
verkoop in 1906 aan: Anne Meinesz koopman te Balk, Simon Meinesz koopman te Wijckel
verkoop in 1912 aan: coöperatie De Volharding te Balk
verkoop in 1926 aan: Siebren Hendriks Woudstra, directeur te Balk en Gerrit Foekes van der Wal, koopman te Sloten
verkoop in 1970 aan: Wijnstra
verkoop in 1994 aan: Pakhuis de Volharding bv.
verkoop in 1996 aan: Breek en Sloopwerken te Joure
verkoop in 1997 aan: Imca International bv te Haarlem
 
2006 >>>

molenaars en molenaarsknechten
molenaars
molenaarsknechten
1805-1809
Albert Jans (Ecker)
1805-1809
Albert Jans (Ecker)
(1818)-(1820)
Albertus Alberts Ekker
1823-1826
Albertus Alberts Ekker
   
(1842)-(1844)
Jurjen Kok
(1841)-(1848) Arend Hendriks Nijmeijer
(1845)
Broer van der Molen
(1855)-(1859) Lourens Alexander Smit
(1848) - (1851)
Johannes Hes
(1862) Geert Arjens Boerstra
(1859)
Frederik Syert?
(1867)-(1880) Hendrik Arends Nijmeijer
(1870)
Andries Aaltes de Jong
   
(1875)
Johannes Mulder
   
(1878)
Doede de Jong
       

kaart 1832

kadastrale kaart 1832

kadastrale gegevens

kaart 1913

kadastrale kaart 1913

93 vernummerd in 1879 naar 576
94 vernummerd in 1879 naar 576
576 vernummerd in 1881 naar 595, 596
595 vernummerd in 1883 naar 614, 615
596 vernummerd in 1883 naar 615
614 vernummerd in 1884 naar 623
623 vernummerd in 1888 naar 657, 658
657 vernummerd in 1889 naar 664
658 vernummerd in 1889 naar 663
663 vernummerd in 1901 naar 753
664 vernummerd in 1901 naar 753
 

Balk A 93 naar de molen

naar de molen gezien, waterverftekening door Jan Bulthuis omstreeks 1785?

 
In de 18e eeuw kende Gaasterland, "de Zevende Grietenije van de Zevenwolden", vier "Koornmolens". Op de Schotanus kaart uit 1718 is er één te vinden in Oudemirdum, één te Sondel en twee in Balk. Watermolens stonden volgens deze kaart bij de Hr Valkenierspolder achter Minnemastate in Harich, bij de Majoor Generaal Koehoornpolder bij Wijckel en bij De Wiel aan het Mirnserklif onder Bakhuizen.
 
kaart Oudemirdum
kaart Sondel
 
kaart balk
 
In onderstaande advertentie wordt een welbeklante ROGGE - en WEIT MOOLEN te koop aangeboden in Gaasterland. In welke plaats de molen staat vermeldt de advertentie niet. De aangeboden molen was in gebruik bij Janke Haijes, de weduwe van Wessel Sints.
 
verkoop
bron: Leeuwarder Courant van 12 maart 1794
 
Bij de kadastrale inventarisatie aan het begin van 19e eeuw vastgelegd in de minuutplans van 1832 was het aantal molens fors uitgebreid. Eén rogmolen aan het Oosteinde van Balk (locatie Volharding), 17 watermolens verspreid over de hele gemeente en 9 molens waarvan de functie niet bekend is. In totaal 27 molens.
 
verkoop
bron: Leeuwarder Courant van 13 juli 1814
 
verkoop
bron: Leeuwarder Courant van 23 juni 1854
 
verkoop
verkoop
bron: Leeuwarder Courant van 9 augustus 1926
bron: Leeuwarder Courant van 16 augustus 1926
 
Volharding
bron: Leeuwarder Courant van 30 januari 1931
 
krantekop

Leeuwarder Courant 10 april 1996

 
Volharding
 
Inmiddels is de Volharding gesloopt (eind februari 2008).
sloop Volharding
sloop Volharding
foto: Leeuwarder Courant 26 februari 2008 Jan de Vries
foto: Balkster Courant Doede de Vries ©
 
sloop Volharding
De restanten van wat eens een centrum van bedrijvigheid was.
foto: Johan Groenewoud 29 februari 2008
 
 
Bij bodemsaneringswerkzaamheden in het voorjaar van 2009 kwam een oude fundering te voorschijn. Oplettende leden van het HWG schakelden een amateurarcheoloog in. Het bezoek van de archeoloog op maandag 25 mei 2009 was echter te laat. De restanten van de fundering lagen al op een hoop. Van deze restanten zijn foto's gemaakt en een aantal scherven zijn meegenomen voor onderzoek. Het is moeilijk om aan de hand van de brokstukken te kunnen bepalen of deze onderdeel waren van de korenmolen, (1718) - 1877 welke hier ooit heeft gestaan. Of van de oliemolen De Vlijt 1877 - 1898.
wordt vervolgd
korenmolen aan de oostzijde van Balk (1718) - 1877
 
molenaarsknecht
bron: Leeuwarder Courant van 13 maart 1874
 

Stellingmolen De Vlijt 1877 - 1898
 
Van de molen in Balk is geen foto beschikbaar. In 1877 is de molen vanuit Koog aan de Zaan verplaatst naar Balk. In 1898 is molen met een platbodem over de Zuiderzee verplaatst van Balk naar Den Hulst in de gemeente Dalfsen aan de Dedemsvaart.
 
De Pelikaan
Den Hulst
De Pelikaan in Koog aan de Zaan
foto: verzameling F. Rol, omstreeks 1870
 
deze gegevens komen uit de molendatabase van verdwenen molens
de molen van de gebroeders Muller in Den Hulst
foto: collectie Hans Lägers
 
molenaarsknecht
bron: Leeuwarder Courant van 25 februari 1881
 
opheffing firma Nijmeijer en van der Wal
bron: Leeuwarder Courant van 28 november 1884
 

De Volharding 1898 - 1916

Balk A 93 rond 1900

rechts olieslagerij de Volharding aan het eind van de Lytse Side en links op de achtergrond de Helling aan het Tsjamkedykje

Balk A 93 personeel olieslagerij rond 1910

Personeel olieslagerij Meinesz te Balk circa 1910
staand v.l.n.r.:
1 ? , 2 ?, 3 ? , Albert Jongstra (met handzaag), 5 ? , Jan Groenewoud sr. (met schort), Roelf Groenewold, 8 ?, directeur Anne Meinesz van de olieslagerij
liggend v.l.n.r.:

Het gezin van Jan Groenewoud sr. woonde in één van de huizen nabij de Volharding achter de directeurswoning van Meinesz ?

De Volharding 1916 - 2008
tekening voorgevel Volharding
 
plattegrond Volharding
In juni 1916 wordt een aanvraag voor de bouw van een schoorsteen ingediend bij de gemeente Gaasterland. Niet lang daarna zijn er plannen voor een complete nieuwe fabriek. De plannen zijn gemaakt door Tiede Tijsses Tijsma, architect te Balk. De aannemer van de Volharding is niet bekend.
bouwvergunning
 
Volharding aanbesteding
bron: Leeuwarder Courant van 16 september 1916
 
De machines voor de Volharding zijn gemaakt en geleverd door de Utrechtse Machinefabriek Frans Smulders.
Machinefabriek Frans Smulders
 
Frans Smulders veekoekpers
Frans Smulders
Frans Smulders oliedwinger
roterende veekoekpers
 
oliedwinger
bron: website Erfgoed Utrecht
 
luchtfoto
rond 1940 ?
 
Volharding
Volharding
bron: Leeuwarder Courant van 29 november 1911
bron: Leeuwarder Courant van 16 maart 1912
 
Volharding
Volharding
bron: Leeuwarder Courant van 5 april 1912
bron: Leeuwarder Courant van 11 augustus 1913
 
molenaar gevraagd
bron: Leeuwarder Courant van 16 juli 1932
 
In de tweede wereldoorlog was er een danszaal ingericht op één van de graanzolders. Henk de Vries uit Workum en Theo Deden uit Balk gaven hier dansles aan de Balkster jeugd.
 
In het kantoor naast de directeurswoning was na de oorlog het distributiekantoor voor de voedselbonnen.
 
Tijdens de feestweek in 1968 of 1969 is de Jeugdcommissie in Balk begonnen met het organiseren van feestavonden in de Volharding. Dit omdat de feesten in de Treemster nogal eens uit de hand liepen door baldadig publiek. Nu wordt er om de vier of vijf weken een optreden georganiseerd van blues en undergrond muziek. Naast muziek worden er ook films vertoond, zoals "Help" van de Beatles en "Don't look back" over Bob Dylan. Vanwege de studie van de leden is de jeugdcommissie in oktober 1970 opgeheven. De groep bestond uit Johan Dölle, Arnold Hylkema, Dick Hofma, Andries de Jong, Eddie Bosma en Hessel Mous.
Big Wheel
Volharding
bron: Leeuwarder Courant van 31 oktober 1969
Brainbox
bron: Leeuwarder Courant van 21 november 1969
bron: Leeuwarder Courant van 26 december 1969
 
meer over de Jeugdcommissie in Balk is te vinden in de Leeuwarder Courant van 26 december 1969 en 17 oktober 1970 op www.archiefleeuwardercourant.nl
 
 
Balk A 93 rond 2000
 
Balk A 93 rond 2000
 
Balk A 93 rond 2003
 
Dölle landbouwwerktuigen
Dölle
Dölle
bron: Leeuwarder Courant van 9 maart 1963
 
Tijsma houthandel
Balk A 93 rond 2003

Dit deel huurde Hylke Sjoerds Tijsma tot 1966 voor zijn houthandel en timmeractiviteiten; o.a. het bouwen van BM'ers. De zaagmachines zijn in 1966 verplaatst naar de werkplaats van Haye Dijkstra aan de overzijde.

 
logo Hylke Tijsma
 
vrachtauto Tijsma
De Citroën (waarschijnlijk type "C6 G1-2 tonnes" ; dit type werd gebouwd in de periode 1930 - 1934; bron www.23ru.nl ) vrachtwagen met oplegger voor het vervoer van boomstammen en hout. Het kenteken B 18583 werd afgegeven op 24 maart 1933 door de gemeente Gaasterland aan Hylke Tijsma te Balk.
 
veiling boedel Tijsma
bron: Leeuwarder Courant van 23 mei 1966
Jachtwerf J. Wijnstra
winterberging Wijnstra
foto in 1994 genomen door Gerard Tijsma
 
Wijnstra Volharding
bron: Leeuwarder Courant van 19 maart 1977
 

beginpagina

laatste wijziging: 28 november 2009
Lytse Side